Kwerendy archiwalne – poszukiwanie planów budowlanych komór gazowych

W ramach realizowanego projektu prowadzone są kwerendy naukowe w archiwach krajowych i zagranicznych. Celem badań jest odnalezienie dokumentów mogących dostarczyć nowych informacji o infrastrukturze obozów zagłady.

Zdecydowano się na przeprowadzenie kwerendy w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej (IPN), ukierunkowanej na poszukiwanie planów budowlanych komór gazowych, które funkcjonowały na terenie obozu koncentracyjnego na Majdanku.

Odnalezienie takich dokumentów pozwoliłoby nie tylko lepiej zrozumieć proces projektowania i budowy komór gazowych w Majdanku, ale również przeanalizować odkryte relikty dawnych komór gazowych w Treblince – zarówno tych znanych wcześniej, jak i zidentyfikowanych w trakcie najnowszych badań. Zestawienie tych informacji dałoby możliwość porównania rozwiązań konstrukcyjnych stosowanych w różnych obozach i pogłębienia wiedzy o mechanizmach eksterminacji.

Równolegle prowadzona jest analiza zeznań świadków, którzy w swoich relacjach opisywali zarówno wygląd, jak i przebieg drogi prowadzącej do komór gazowych w Treblince. Zestawienie tych świadectw z materiałami archiwalnymi oraz danymi przestrzennymi pozwala lepiej odtworzyć topografię obozu oraz proces prowadzenia ofiar od strefy przyjęć do miejsca zagłady.

Uzyskane wyniki kwerend i analiz będą stanowiły niezwykle ważny punkt odniesienia dla planowanych na połowę 2025 roku badań terenowych i archeologicznych, obejmujących drogę prowadzącą do komór gazowych oraz jej bezpośrednie otoczenie.

Badania są finansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.